20 Eylül 1976’da アリス (Alice), dokuzuncu single’ı olarak 遠くで汽笛を聞きながら (Tōku de Kiteki o Kikinagara) adlı şarkıyı yayımladı. Parça Oricon listesinde 51 numaraya kadar yükseldi.
Alice’ın Spotify kataloğu Ağustos 2026’nın sonlarında kontrol edildiğinde aynı kayıt 9,45 milyon dinlenmeye ulaşmıştı. Bu sayı, grubun bir numaraya çıkan single’ı チャンピオン (Champion) için kaydedilen 9,31 milyonun biraz üzerindeydi.
Spotify elli yıllık Japon müzik tarihini yeniden yazamaz. Kitlesi bugünün dinleyicileridir, kataloğu eksiktir ve rakamlar sürekli değişir. Yine de bu karşılaştırma yararlı bir soru doğuruyor: Top 50’ye giremeyen bir single, 1970’lerin sonundaki Japonya’nın en büyük gruplarından birinin en çok dinlenen kaydı nasıl oldu?
Dramatik bir yeniden keşif yaşanmadı. Alice şarkının kaybolmasına hiç izin vermedi.
Bu hikâyedeki Alice
Japonya dışındaki birçok dinleyici için “Alice” belirli birini ifade etmez — ya da aynı anda çok fazla sanatçıyı ifade eder. Buradaki Alice, Japon bir üçlüydü: vokal ve gitarda Shinji Tanimura ile Takao Horiuchi, davul ve perküsyonda Tōru Yazawa.
Japon müziğindeki yerlerini sahnede kazandılar. Grubun resmî tarihi, plak satışlarından çok bitmek bilmeyen turnelerin onları ileri taşıdığı 1974 yılında 303 performans kaydediyor. 1978’de Nippon Budokan’da üç günü tamamlayan ilk Japon sanatçı oldular. O tarihte Alice, folk sahnesinden doğup çok daha geniş bir pop kitlesine ulaşan ve ticari açıdan başarılı hâle gelen “new music” hareketinin merkezine yakın duruyordu.
Fuyu no Inazuma, Johnny no Komoriuta, Shūshifu ve Champion gibi şarkılar onları listelerin düzenli isimleri yaptı. Ancak Japonya’daki ölçekleri uluslararası tanınırlıkla karıştırılmamalı: Alice, yurtdışında sonraki Japon rock ve pop sanatçılarının ulaştığı aşinalığı hiçbir zaman elde edemedi.
Tōku de Kiteki o Kikinagara, grubun en büyük ticari döneminden önce geldi. İlk olarak Temmuz 1976’da ALICE V albümünde yer aldı, iki ay sonra single olarak yayımlandı. Sözleri Tanimura yazdı; Horiuchi müziği besteledi ve ana vokali söyledi. 51 numara Alice’ı doğrudan en üst sıraya taşımadı. Şarkının ağırlığını daha sonra olanlar belirledi.
Düdük bir kaçış yolu sunmuyor
Başlık “Uzaktan Bir Tren Düdüğünü Dinlerken” anlamına geliyor. Japonca sözleri anlamayan bir dinleyicinin şarkıyı kavraması için bu mesafeyi anlaması gerekir.
Konuşan adam terk edilmiştir. Kendi değerlendirmesine göre başına hiçbir iyi şey gelmemiş bir kasabada kalır. Yakın çevresinin ötesinde bir yerden tren sesi gelir, fakat trene binmez. Son kıtada onu bekleyen bir yolculuk yoktur.
Acıyı kine dönüştürmeyen bir yaşama biçimi bulmaya çalışır. Kendisini terk eden kadından ömür boyu nefret etmektense kendi boşluğuyla yüzleşmeyi tercih eder. Sonunda kendisine iki basit yükümlülük koyar: söylediklerinde dürüst kalmak ve başkalarına ihanet etmemek.
Şarkı böyle bir kararın herhangi bir şeyi düzelteceğini hiçbir zaman iddia etmez. Horiuchi’nin boğuk vokali kararlılığa ulaşmadan önce yorgunluk taşır. Nakarat dışarıya doğru açılır, ama adam şarkının onu bulduğu yerde kalır. Düdük başka bir hayatın varlığını düşündürmeye yeter. Onu duymak o hayatı erişilebilir kılmaz.
Bu durum kayda Champion’dan farklı bir güç verir. O şarkı yenilgiyi parlak ışıkların altında, kalabalığın önünde, bir boksörün kariyerinin sonunda konumlandırır. Tōku de Kiteki o Kikinagara ise kimsenin alkışlamadığı ve hiçbir şeyin çözülmediği sonraki saatlerle ilgilenir. Konusu daha küçük olabilir. Ama daha nadir değildir.
Alice’ın taşımaya devam ettiği şarkı
Single’ın statüsünün değişmesi için listelere geri dönmesi gerekmedi. Alice onu kariyerinin bir döneminden diğerine taşıdı.
Şarkı 1977 tarihli live album Endless Road’da yer aldı ve grubun 1978 Budokan konserlerinde setlistte kaldı. Bu performanslardan hazırlanan Eikō e no Dasshutsu: Budokan Live üst üste yedi hafta bir numarada kaldı ve Japan Record Awards’da Best Album ödülünü aldı. Alice şarkıyı 1979’daki önemli live kaydında ve 1981’deki veda konserleri sırasında yeniden seslendirdi. Bu yol bugün hâlâ Polystar’ın grubun live albümleri arşivinden izlenebilir.
Dolayısıyla şarkının yaşamaya devam etmesi bilinçliydi. Alice, mütevazı satış rakamlarına sahip 1976 single’ını dinleyicilerin hit yaptığı parçaların arasına koymayı sürdürdü. Her performans, şarkının değeri ile ilk liste sırası arasındaki bağı biraz daha gevşetti.
Uzun süredir dinleyici olan Toshiyuki Kitatsuji’nin CBC’deki anlatımına göre Tanimura sonunda şarkıyı konserlerde Alice’ın “ebedî tema şarkısı” olarak tanıtmaya başladı. Tanım anlamlıdır. Grup, en büyük salonlara ve bir numaralı kayıtlara ulaşmadan çok önce yorucu turne yılları boyunca kitlesini inşa etmişti. Çok az şey sunmuş bir yerde onurunu korumak hakkında bir şarkı, bu tarihi yeniden anlatmadan onun adına konuşabilirdi.
2016’da Universal Music Japan, *Alice the Best: Tōku de Kiteki o Kikinagara* derlemesinde bu başlığı kullandı. Yayımlanmasından kırk yıl sonra, bir zamanların 51 numarası grubun hikâyesi için uygun bir ada dönüşmüştü.
Bu, şarkıyı otomatik olarak tüm Japon popüler müziğinin standardı yapmaz. Daha kesin bir ifadeyle bu bir Alice standardıdır; tekrarla, konserlerle ve dinleyicilerin ona bağladığı hayatlarla yerleşmiştir. Bugün Spotify’da önde olması bu sürecin en yeni izi, nedeni değildir.
Elli yıl sonra tren hâlâ uzaktan duyuluyor. Şarkı, onu dinleyen adamdan çok daha uzağa yolculuk etti.