PSYENCE wordt vandaag dertig. Ik meet die jaren tussen twee beelden van hide.
In het eerste leeft hij en ken ik zijn naam niet.
Op 8 februari 1997 speelde hide “Hi-Ho” in NHK’s POP JAM. Ik keek vanuit Frankrijk via JSTV, een zender waarvan het signaal vaak gecodeerd was. Die dag was het helder. Een man met roze haar verscheen in een onwaarschijnlijke outfit, omringd door dansers, met een lied dat leek alsof het rockmuziek had uitgenodigd voor een feest.
Ik kende hide niet, en X JAPAN evenmin. Ik wist niet dat de gitarist naast hem PATA was. Ik wist niets van visual kei, de geschiedenis van de band of hides plaats daarin.
Ik wist alleen dat ik dat lied opnieuw wilde horen.
In het tweede beeld, elf jaar later, weet ik precies wie hide is. Ik ben in de Tokyo Dome met een delegatie Franse journalisten voor de reünieconcerten van X JAPAN. De levende man die ooit via een televisiesignaal Frankrijk bereikte, verschijnt nu als hologram op het podium.
Er gebeurde veel tussen die twee schermen. Een groot deel begon met PSYENCE.
Zestien tracks, geen rechte lijn
Het album was op 2 september 1996 verschenen. “Hi-Ho” volgde op 18 december als dubbele A-kant met “GOOD-BYE”. Tegen de tijd van het optreden in POP JAM deed de promotie nog steeds haar werk. Ze vond iemand in Frankrijk die niet wist dat hij erop wachtte gevonden te worden.
“Hi-Ho” werd een van de hymnes van mijn leven. PSYENCE werd een van mijn favoriete albums.
Het alternative rock noemen is niet onjuist. Denken dat daarmee iets is uitgelegd, is de fout.
De titeltrack begint met swingende blazers, ergens tussen een nachtcluborkest en de soundtrack van een spionagefilm. Daarna trekt de plaat alle kanten op. “DAMAGE” verplettert gitaren, geprogrammeerd ritme en een vervormde stem in dezelfde machine. “BACTERIA” is bewust vijandig; meteen daarna legt “GOOD-BYE” een melodie bloot waarvan de titel een gewicht kreeg dat niemand had kunnen voorzien na hides dood op 2 mei 1998.
Dat is genoeg verdriet voor één zin. PSYENCE is veel te levendig om als een necrologie te worden behandeld.
“LASSIE” behoudt de smerige losheid van een demo, omdat oppoetsen precies het punt eruit zou halen. “Hi-Ho” stuitert op percussie en gezamenlijke stemmen. De remix van “MISERY” opent zich naar pop zonder rock om toestemming te vragen. Zelfs de korte instrumentals tellen mee. Ze veranderen de lucht voordat hide de regels opnieuw verandert.
Het album klinkt niet als een muzikant die voor de spiegel verschillende kostuums probeert. hide stort zich volledig op elk idee zolang het duurt. Blazers moeten swingen. Lawaai moet pijn doen. Een refrein moet enorm mogen worden. Slechte smaak is welkom wanneer goede smaak saai zou zijn.
Zestien tracks. Iets meer dan een uur. Geen rechte lijn.
Toch klinkt PSYENCE nooit anoniem. hide blijft hoorbaar in elke transformatie: in zijn frasering, zijn gitaarspel, zijn humor en het plezier waarmee hij een lied één stap voorbij het redelijke eindpunt duwt.
De machine achter de vrijheid
I.N.A. hielp hide de machine te bouwen die voor die vrijheid nodig was. Menselijke uitvoeringen werden opgenomen, in stukken geknipt en digitaal opnieuw opgebouwd, zodat gespeelde instrumenten en programmering naast elkaar konden bestaan zonder dat het ene deed alsof het het andere was. hide omschreef de methode eenvoudig: het kleinst mogelijke team, de kortst mogelijke tijd en de grootst mogelijke dichtheid.
Die dichtheid is hoorbaar, maar het album voelt zelden bezwaard door zijn eigen ambitie. Het kan agressief, gek, melodieus of theatraal zijn zonder elke keer een nieuwe richting aan te kondigen.
PSYENCE bereikte de eerste plaats in de Oricon-albumlijst. Dit was geen privé-laboratorium dat achter X JAPAN verborgen zat. Het publiek ging mee.
Dertig jaar later verzet het album zich nog steeds tegen de vereenvoudigde versie van hide die buiten Japan soms wordt gepresenteerd. X JAPAN is essentieel. visual kei is essentieel. Geen van beide verklaart waarom de titeltrack blazers heeft, waarom “BACTERIA” wordt gevolgd door “GOOD-BYE”, of waarom “Hi-Ho” een ruimte gevuld kan laten voelen voordat er iemand binnen is.
Luister naar het hele album. De botsingen zijn het punt.
Van JSTV naar de Tokyo Dome
Ik luisterde. Daarna ging ik op zoek naar de rest.
hide leidde me naar X JAPAN en vervolgens veel verder de Japanse muziek in. De fascinatie bleef geen privéverzameling van platen en televisieherinneringen. Ze werd JaME. Jaren later werd ze J-POP streaming.
Ik kan niet bewijzen hoe mijn leven eruit zou hebben gezien als het JSTV-signaal die dag gecodeerd was geweest. Misschien had een andere artiest een andere deur geopend. Ik weet alleen dat hide er als eerste was, of dicht genoeg daarbij, en dat JaME zonder hem waarschijnlijk nooit dezelfde vorm had gekregen. J-POP streaming nog minder.
JaME is ook de reden waarom het verhaal uiteindelijk mijn televisiescherm verliet.
Ik ontmoette YOSHIKI in Los Angeles en haalde hem daarna naar Japan Expo in 2007. Het jaar erop werkte ik met X JAPAN en begeleidde ik een delegatie Franse journalisten naar hun reünieconcerten in de Tokyo Dome.
En daar was hide. Niet backstage. Niet tussen de mensen die ik kon ontmoeten. Licht geprojecteerd in een arena die groot genoeg was om de afwezigheid te bevatten.
In 2009 werkte ik met PATA en Ra:IN in de J.E. Live House. De gitarist die ik naast hide in POP JAM niet had herkend, stond nu voor me.
Die ontmoetingen waren nooit een vervanging voor het ontmoeten van hide. Zo dacht ik er niet over. YOSHIKI was YOSHIKI. PATA was PATA. Er was werk te doen, er waren gesprekken te voeren, er was een evenement te organiseren.
De andere betekenis kwam later.
Ik wou dat ik hun had verteld dat hun vriend belangrijk voor me was geweest. Dat hij een van de artiesten was die Japanse muziek liet voelen als een wereld die ik moest verkennen. Dat als ik daar voor hen stond en met hen werkte, hij daar iets mee te maken had.
Dat begreep ik toen nog niet helder genoeg.
PSYENCE is dertig jaar oud. “Hi-Ho” heeft me nooit verlaten. En ik wou nog steeds dat ik hide had kunnen bedanken.