Hiromi Ohta (太田裕美) จากไปเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 ในวัย 71 ปี โดย Sony Music ประกาศข่าวการจากไปของเธอ ในอีกหกวันต่อมา
ชื่อของเธอจะผูกพันกับ “Momen no Handkerchief” (木綿のハンカチーフ) หนึ่งในเพลงป๊อปญี่ปุ่นที่ผู้คนจดจำได้มากที่สุดจากยุค 1970 เสมอ แต่เมื่อย้อนดูผลงานตลอดชีวิต จะพบเรื่องราวที่ลึกซึ้งกว่าภาพของนักร้องหญิงกับเพลงดังเพียงเพลงเดียว
Ohta เติบโตในยุคที่เส้นแบ่งระหว่างเพลงไอดอล kayōkyoku เพลงโฟล์ก และ new music เริ่มเปลี่ยนแปลง เธอได้รับความนิยมอย่างไอดอล ผ่านการเรียนร้องเพลงคลาสสิก เล่นเปียโน และยังแต่งเพลงของตัวเองด้วย ไม่มีคำจำกัดความใดอธิบายตัวตนทางดนตรีของเธอได้ทั้งหมด
เสียงที่ต้องใช้เวลากว่าจะยอมรับ
ในการสัมภาษณ์กับ Uta-Net เมื่อปี 2014 เธอเล่าว่าเพื่อนร่วมชั้นเคยทักว่าเสียงของเธอฟังแปลก คำพูดนั้นติดอยู่ในใจและส่งผลต่อมุมมองที่เธอมีต่อเสียงตัวเองมานานหลายปี
แม้จะเรียนร้องเพลงคลาสสิก เธอกลับรู้สึกว่าเสียงตนไม่เหมาะกับโอเปรา เธอชอบน้ำเสียงต่ำและแหบเล็กน้อยของศิลปินอย่าง Sade และ Lauryn Hill มากกว่า กว่าจะตระหนักถึงคุณค่าของเสียงตัวเองก็ใช้เวลาไม่น้อย นั่นคือไม่มีใครร้องเหมือนเธอได้ทุกประการ
จุดย้อนแย้งอยู่ตรงนี้เอง เสียงที่แฟนเพลงญี่ปุ่นหลายรุ่นจำได้ทันที กลับเป็นเสียงที่เจ้าของต้องใช้เวลานานกว่าจะชอบ
เส้นทางสู่วงการไม่ได้ถูกวางไว้อย่างชัดเจนตั้งแต่เด็กเช่นกัน เธอเรียนดนตรี เข้าร่วมกลุ่ม School Mates และปรากฏตัวในรายการ Stage 101 ของ NHK ในปี 1973 ต่อมาเธอยอมรับว่าไม่ได้วางแผนจะเป็นนักร้องอย่างจริงจังตั้งแต่ยังเล็ก เพียงแค่รักการร้องเพลงและการเล่นเปียโน
ซิงเกิลเปิดตัว “Amadare” (雨だれ) ออกในเดือนพฤศจิกายน 1974 แต่งเนื้อร้องโดย Takashi Matsumoto (松本隆) และทำนองโดย Kyōhei Tsutsumi (筒美京平) ความร่วมมือของทั้งสองคนมีบทบาทสำคัญต่อผลงานช่วงแรกของเธอ
เพลงที่เปลี่ยนทุกอย่าง
เดือนธันวาคม 1975 “Momen no Handkerchief” ปรากฏครั้งแรกในอัลบั้มชุดที่สาม Kokoro ga Kaze o Hiita Hi (心が風邪をひいた日) ก่อนจะถูกบันทึกเสียงใหม่เพื่อออกเป็นซิงเกิล
Matsumoto ไม่ได้เขียนเพลงรักตามสูตรทั่วไป เนื้อเพลงดำเนินผ่านบทสนทนาของคู่รักที่ค่อย ๆ ห่างเหินกัน ชายหนุ่มย้ายไปอยู่เมืองใหญ่และเขียนจดหมายเล่าประสบการณ์ใหม่ ๆ ส่วนหญิงสาวที่ยังอยู่ที่เดิมกลับขอเพียงบางสิ่งที่เรียบง่ายกว่านั้นมาก
Tsutsumi เปลี่ยนเรื่องเล่านี้เป็นเพลงป๊อป และ Ohta ถ่ายทอดมุมมองของคนทั้งสองฝ่าย ความสำเร็จจึงเกิดจากงานของทั้งสามคน ทั้งการเล่าเรื่องของ Matsumoto ทำนองของ Tsutsumi และเสียงร้องของ Ohta
ที่น่าสนใจคือเธอไม่ได้มองการบันทึกซิงเกิลใหม่ว่าเป็นการเปลี่ยนวิธีตีความครั้งใหญ่ ในความทรงจำของเธอ สิ่งที่ชัดเจนกว่าคือดนตรีประกอบที่ซับซ้อนขึ้น และความประหลาดใจที่เพลงจากอัลบั้มถูกเลือกมาออกซิงเกิล
เพลงหนึ่งเพลงอาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำร่วมของผู้คน แม้แต่ผู้ร้องเองก็ไม่เคยคาดคิด
หลังจากนั้นมี “Akai High Heels” (赤いハイヒール) ในปี 1976 และ “Kugatsu no Ame” (九月の雨) ในปี 1977 เธอเข้าร่วมรายการ Kōhaku Uta Gassen (紅白歌合戦) ของ NHK ต่อเนื่องห้าปีตั้งแต่ 1976 ถึง 1980 แต่ความนิยมในชาร์ตไม่ใช่เรื่องราวทั้งหมด
ระหว่างไอดอลกับนักแต่งเพลง
อัลบั้มแรก Magokoro (まごころ) ที่ออกในปี 1975 มี “Hitorigoto” (ひとりごと) และ “Gray & Blue” (グレー&ブルー) ซึ่งเธอแต่งทั้งเนื้อร้องและทำนองด้วยตัวเอง
นั่นหมายความว่าการแต่งเพลงไม่ได้เป็นเรื่องที่เพิ่งเริ่มคิดทำหลังประสบความสำเร็จ
ต่อมาทีมงานหันมาให้ความสำคัญกับอัลบั้มมากขึ้น Ryūzō Shirakawa (白川隆三) ผู้ดูแลการผลิตในช่วงแรก อธิบายในการสัมภาษณ์ย้อนหลังกับ mora ว่าต้องการลดการพึ่งพาซิงเกิลฮิตและพัฒนาตัวตนทางดนตรีให้ใกล้กับ new music มากขึ้น เพื่อให้เธอมีเส้นทางยืนยาวกว่าวงจรชื่อเสียงแบบไอดอล
ปี 1979 เพลงที่เธอแต่งเอง “Garasu no Sedai” (ガラスの世代) ออกเป็นซิงเกิล ปีถัดมาเธอบันทึกเสียง “Saraba Siberia Tetsudō” (さらばシベリア鉄道) เขียนคำร้องโดย Matsumoto และทำนองโดย Eiichi Ohtaki (大瀧詠一)
Shirakawa เล่าว่า Ohtaki โทรจากห้องอัดเพื่อเปิดเพลงให้ฟังทางโทรศัพท์ เวอร์ชันของ Ohta ออกในปี 1980 เรียบเรียงโดย Mitsuo Hagita (萩田光雄) ต่อมา Ohtaki ก็บันทึกเวอร์ชันของตนในอัลบั้ม A Long Vacation
นี่คือการพบกันอีกครั้งของผู้สร้างสรรค์สำคัญในวงการป๊อปญี่ปุ่น แต่ Ohta ไม่ได้เป็นเพียงผู้ผ่านเข้ามาในโลกของคนอื่น เธอกำลังสร้างพื้นที่ของตัวเองด้วย
เส้นทางที่ยังเดินต่อ
ปี 1982 Ohta พักจากงานเพลงชั่วคราวและไปใช้ชีวิตในนิวยอร์กช่วงหนึ่ง ก่อนกลับมาทำงานดนตรีอีกครั้ง โดยการแสดงสดกลายเป็นส่วนสำคัญของอาชีพในช่วงต้นทศวรรษ 1990
ปี 1998 เพลง “Boku wa Kimi no Namida” (僕は君の涙) ที่เธอแต่งทั้งคำร้องและทำนองได้ออกอากาศในรายการ Minna no Uta (みんなのうた) ของ NHK จากปี 2004 เธอยังแสดงร่วมกับ Shōzō Ise (伊勢正三) และ Masumi Ōno (大野真澄) ในวงอะคูสติกสามคน Nagomīzu (なごみーず)
เธอไม่เคยตัดขาดจากนักแต่งเพลงผู้มีบทบาทในช่วงต้น อัลบั้ม tutumikko ปี 2014 เป็นการคารวะ Kyōhei Tsutsumi
อัลบั้มฉลอง 45 ปี Hiromi☆Deluxe (ヒロミ☆デラックス) ในปี 2019 ก็ไม่ใช่แค่การนำเพลงเก่ามาขายความทรงจำเท่านั้น นอกจาก “Momen no Handkerchief” และ “Saraba Siberia Tetsudō” ในเวอร์ชันใหม่ ยังมีเพลงใหม่ที่ Hyadain (ヒャダイン) ร่วมโปรดิวซ์ และ “Sakurazukiyo” (桜月夜) ซึ่ง Ohta แต่งเอง
เธออาจเลือกอยู่กับความสำเร็จในอดีตได้ แต่ยังเดินหน้าบันทึกผลงานใหม่ต่อไป
สิ่งที่เหลืออยู่
การบอกว่า Hiromi Ohta เป็นผู้ทำลายกฎทุกอย่างคงเกินจริง อาชีพของเธอเกิดจากการทำงานร่วมกับนักเขียนเพลง นักแต่งทำนอง ผู้เรียบเรียง และโปรดิวเซอร์ชั้นยอด ผลงานของพวกเขาสมควรได้รับการยอมรับเช่นเดียวกับเสียงของเธอ
ความพิเศษอยู่ที่เธอเดินข้ามขนบเพลงที่มักถูกแยกจากกันได้อย่างเป็นธรรมชาติ เป็นทั้งไอดอลที่ยังเล่นเปียโน นักร้องที่ยังแต่งเพลง และเสียงคุ้นเคยที่ไม่ยอมติดอยู่กับความสำเร็จในอดีต
ในการสัมภาษณ์ เธอมักยกความดีให้ผู้ร่วมงาน หัวเราะให้ความไม่มั่นใจของตัวเอง และยังมองดนตรีด้วยความอยากรู้อยากเห็น ไม่ได้พยายามสร้างเรื่องราวชีวิตให้เป็นตำนานยิ่งใหญ่
เสียงที่เธอเคยยอมรับได้ยาก กลับเชื่อมโยงเพลงตลอดเวลากว่าห้าสิบปี
สำหรับผู้ที่เพิ่งรู้จัก Hiromi Ohta “Momen no Handkerchief” ยังเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีเยี่ยม
แต่อย่าให้เป็นจุดสุดท้าย




